ČálliidLágádusa birra CL-Sámi academica Girjjálašvuođaguovddáš Oktavuohta
 
 


Anders Larsen

(1870-1949) Anders Larsen lea várra dovdosemos áviisadoaimmaheaddjin, erenoamážit dan dihtii go lei mielde ákkastallamin áviissas, Sagai Muittalægje, bokte oažžun dihtii Isak Saba Stuorradiggái. Sabain son lei oahpásmuvvan oahpaheaddjiskuvlla váccedettiin Tromssas. 1904s Larsen álggahii Sagai Muittalægje, ja lei dan doaimmaheaddji olles áiggi gitta dassá go fertii heaittihit áviissa 1911s. Áviisa lei hui dehálaš sámi sátneguoddi áiggistis, ja dasa čálle máŋggas iežaset oaiviliid, de dat lea otná dan beaivvi ain miellagiddevaš lohkat, ee. lohkkiidbreavaid geažil. Das ledje ovtta gaskka badjel duhát diŋgojeaddji, eanáš mearrasámi guovlluin muhto maiddá siseatnamis.

Anders Larsen lei sihke fága- ja čáppagirjjálašvuođa čálli. Son almmuhii 1912s iežas goastádusa bokte vuosttas sámi romána, Beaiveálgu, mas son moanaid ovdamearkkaid bokte čájeha mo dáruiduhttin lea heittogit váikkuhan sihke sámegiela árvui ja sápmelaččaid iešgovvii. Dattege Larsen loahpaha girjji optimistálaččat nieguin ja utopiijain mo boahtteáiggis juohkehaš geas leš álggage sámi duogáš, gártá rahčat dan muitalit ja čevllohallat iežas sámi gullevašvuođain. Larsena románas loktejuvvojit dievva áššit mat ain ságastallojuvvojit sápmelaččaid gaskkas, de dan dihtii eallá Beaiveálgu iežas eallima ain, vaikko vel muitalus muđui lea ge oalle triviála.

Jagi maŋŋá su jápmima almmustuvai girjjáš mearrasámi dábiid ja ealáhusaid birra, man J.K. Qvigstad lei oalgguhan Larsena čállit. Qvigstad jorgalii girjji dárogillii, ja almmuhii dan dušše dárogillii 1950s, Om sjøsamene. Sámegillii ii ilbman Mearrasámiid birra ovdal go 1979, Larsena iežas Návuon-suopmana mielde, Tromssa musea Acta Borealia ráiddus.

Girjjis Larsen duođašta iežas vuđolaš máhtu daid fáttáid birra maid čilge, juste dego sáhttá ge vuordit sámi áššedovdis. Son čilge sihke mearrasámi orruma, bargguid, guolásteami, málesteami, vieruid, leikkastallama, irggástallama, náittosdili, dálkkodemiid, diiddaid, noiddiid ja sámi luonddu ja návccaid birra. Girji lea duođaid etnográfalaš, dakkár mii muitala viidát álbmoga jáhkuid ja birgenlágiid birra. Muhtunmuddui girji sulastahttá Johan Turi Muitalus sámiid birra.

Larsen barggai oahpaheaddjin Fálesnuoris Oarje-Finnmárkkus gitta 1918 rádjái. Dalle son fárrii Mátta-Tromsii ja ásai doppe gitta dassá go jámii. Loahpageahčen eallima barggildii veaháš sohkadutkamiin. Finnmárkko-áiggistis Larsen gárttai garra giččuid sisa skuvladirektevrra Bernt Thomasseniin su áŋgiris dáruiduhttinrahčamušaid geažil, maid Larsen erenoamážit áviissas bokte vuostálasttii.


Searvva mobbenstadanbargguide Tore Petterson:in
Digitala bagadanboddu 21.09.21 dii. 14:30-15:30
 

Erenoamáš girjealmmuheapmi Deanus
Galleri Martin Deanušald Duorastaga 16.09.21 • Dii. 18:00
 

Geassebingo
Geassebingo sáhttá ávkin luvvet ságasteami ja deaivvadeami maŋŋá geasseluomu.
 

LOAKTIN-ovttas bagadanboddu
 

Luonddunamahusat girji ilbman
 

Sterk historie fra virkeligheten
Laila Mjelheim har skrevet selvbiografien: Fra barehjem til Bentley. En bok fra virkeligheten som forskrekker.
 

Loaktin ovttas Webinar
 

“Jettene” har kommet
 

Ođđa mánáidgirjjit
 

Sámegiela movttiidahttimii girji
 

“Jiehtanasat” boahtán
Jiehtanasa iđit sárggasráidu lea dál ilbman. Dáidá šaddat girji dán jagi juovlaskeaŋkan.
 

Váriin, vákkiin, vuonain julev ja máttasámegillii
Váriin, vákkiin, vuonain 1. -2 oahpponeavvogirjjit julev ja máttasámegillii lea dál ilbman.
 

Reivvet kommišuvdnii
JUHO-SIRE / SIRI BROCH JOHANSEN
 

Myths, Tales, and Poetry from Four Centuries of Sámi Literature
NY ANTOLOGI AV SAMISK LITTERATUR PÅ ENGELSK!
 

Elvesang
Ny heftet utgave og e-bok
 

Eanemus vuvdon girjjiid deaddilat ođđasit
ČálliidLágádusa eanemus vuvdon girji, Deanuleagi Sámi fáhcat deaddiluvvo 3. geardde, ja ilbmá geassemánus. Olbmot miehtá riikka lea diŋgon, ja ain čájehit stuorra beroštumi fáhcca-minsttar girjái.
 

Giellaseminára mas dalán ávki!
 

ÁMMUN CD ”Jođus ain” ilbman
 

Korona ja sámi girjjit
ČálliidLágádusas diehtu
 

Sámegiella ráhkesvuođa giella
 
Ablemagic ja Lagadus
Sámis áiggis áigái jođus
 

Lihkku beaivái! Læhkoeh biejjine! Vuorbbe biejvijn!
 

Multi 1 æjgátgirjje